Założenie stowarzyszenia

Gdzie jesteśmy w kwestii założenia stowarzyszenia?
Niektóre urzędy są już dostępne. Jak sądzicie, kiedy dla nas
miałoby sens tym zajmować?

Myślę, że temat powinien się pojawić na którymś z najbliższych spotkań zorganizowanych na żywo. Żeby zarejestrować stowarzyszenie, każdy z członków musi złożyć oświadczenie które zawiera sporo danych osobistych, co średnio widzę jeśli nie spotkamy się na żywo (bo w sumie jak, pocztowo?).

Przeczytałem za to o ciekawej opcji: jeśli dobrze zrozumiałem źródła w internecie, zamiast zostać od razu stowarzyszeniem rejestrowanym, możemy najpierw ubiegać się o status stowarzyszenia zwykłego. Mielibyśmy wtedy tzw. ułomną osobowość prawną, w tym prawo do wynajmowania lokalu. Rejestracja jest też dużo szybsza niż w przypadku rejestrowanego - tydzień zamiast trzech miesięcy. Potrzebujemy tylko 3 osoby do rejestracji i w sumie chyba im mniej tym lepiej, bo potem żeby przekształcić się w stowarzyszenie rejestrowane, będziemy musieli być w tym jednogłośni, co może być skomplikowane logistycznie. Proponuję, żeby do stowarzyszenia zwykłego zgłosiły się te osoby, które chcą objąć stanowiska w zarządzie albo komisji rewizyjnej kiedy się przekształcimy. Co Wy na to?

1lajk

Ruszyłem research odzywając się do hswro tutaj:

https://lists.hswro.org/mailman/private/public/2020-May/002490.html

Marti zrobiła swój research tutaj, dzięki czemu dowiedzieliśmy się ciut o Silesii:

https://groups.google.com/forum/?fromgroups#!topic/hackerspace-krk/seeF26xc1j0

W sumie mi się podoba ta opcja założenia stowarzyszenia zwykłego.
Znalazłem taką infografikę:

Wygląda na to, że w naszym przypadku to najlepsze rozwiązanie.
Mam niektóre wątpliwości, ponieważ inne hackerspace to fundacje
lub stowarzyszenia rejestrowane. Może być z tego powodu, że pod
czas założenia tamtych hackerspace stowarzyszenie zwykłe nie
miało takich opcji jak teraz (np. możliwość wynajmowania mieszkania
i t.p.). Dobra byłoby dowiedzieć się, z jakiego powodu dokładnie
zrezygnowali inne hackerpace ze stowarzyszenia zwykłego.

Pamiętam, że kiedyś ruszyliśmy temat prawnika, byliśmy
zainteresowani doradztwem w kwestii formy prawnej dla
naszego HS (fundacja czy stowarzyszenie). Może ktoś wie,
czym ta inicjatywa się zakończyła?

Kiedyś (do 2016) nie można było przekształcać stowarzyszeń zwykłych w rejestrowe, tylko trzeba było od początku przechodzić całą procedurę rejestracji, a teraz jest to jakoś uproszczone. Poza tym to też kwestia specyfiki tego, jak dany HS powstawał i się tworzył. Niektóre HS-y w ogóle nie są stowarzyszeniami – i z jakichś powodów zdecydowały się na taką właśnie, a nie inną formę.


(za ngo.pl)

Stowarzyszenie zwykłe rejestruje się w starostwie, czyli dla nas to będzie Urząd Miasta Łodzi. Tutaj opisana jest cała procedura na stronie UMŁ. Wygląda na to, że rejestracja trwa 7 dni od złożenia papierów w urzędzie.

Stowarzyszenie zwykłe nie ma statutu, tylko regulamin (na stronie UMŁ są wzory, z których można skorzystać). Poza tym nie musi mieć wieloosobowego zarządu – może być jeden przedstawiciel.

Jako stowarzyszenie zwykłe nie będziemy mogli prowadzić działalności komercyjnej.

1lajk

Tbh, utknąłem. Ogarnęliśmy kontakt z gościem, który ogarnia księgowość, jest zainteresowany programowaniem i najwyraźniej współuczestniczył przy tworzeniu jakiegoś politycznego stowarzyszenia. Popytaliśmy ciut, po czym niezbyt było wiadomo jaki jest następny krok.

Marti ogarnęła także kontakt z profesjonalnymi prawnikami, którzy mogliby nam pomóc. Problem jest jednak taki sam: no dobra, mamy już takiego człowieka, co właściwie będziemy z nim robić w trakcie koronki?

Przydałby mi się do tego drugi pilot - zmotywowana i ogarnięta osoba, którą wpiąłbym w komunikację i razem byśmy pchali temat do przodu. Sam nie za bardzo wiem co na ten moment mielibyśmy w tej sprawie robić, póki nie możemy się spotkać na żywo.

Rozpisałem połowę sekcji “po co nam forma prawna”:

Będę wdzięczny za pomoc - uporządkowanie tej kwestii może pomóc zmotywować reszty do papierkowej roboty która będzie nas czekać żeby się zarejestrować.

Gadałem z księgową w sprawie prowadzenia stowarzyszenia i zaśpiewała 500zł, mówiąc że to będzie pełna księgowość. Powiedziałem jej że interesuje nas tylko zwykle stowarzyszenie na ten moment to zacytowała ten fragment, mówiąc pełna księgowość dotyczy też zwykłe stowarzyszenia:

Stowarzyszenie zwykłe obowiązują te same wymogi w zakresie sprawozdawczości
co stowarzyszenie zarejestrowane w KRS. Oznacza to, że stowarzyszenia zwykłe
muszą prowadzić pełną księgowość, a także sporządzać roczne sprawozdanie
finansowe ze swojej działalności i składać je do właściwego urzędu
skarbowego wraz z roczną deklaracją CIT-8.

Ktoś się orientuje czy ona ma rację?

Tu widzę coś co zdaje się temu przeczyć: https://poradnik.ngo.pl/c-kiedy-mozna-zaczac-prowadzic-uproszczona-ksiegowosc-w-ngo

Przeanalizowałem przepisy i według mnie możemy prowadzić księgowość uproszczoną – nie ma różnicy między stowarzyszeniem, a stowarzyszeniem zwykłym.

To jest ta ustawa: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20030960873/U/D20030873Lj.pdf – art. 10a:

Art. 10a. 1. Organizacje pozarządowe, z wyłączeniem spółek kapitałowych,
oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 pkt 2 prowadzą uproszczoną ewidencję
przychodów i kosztów, w przypadku gdy:

  1. działają w sferze zadań publicznych określonych w art. 4 ust. 1,
  2. nie prowadzą działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
    6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców,
  3. nie posiadają statusu organizacji pożytku publicznego,
  4. osiągają przychody wyłącznie z:
    a) działalności nieodpłatnej pożytku publicznego z tytułu składek
    członkowskich, darowizn, zapisów, spadków, dotacji, subwencji,
    przychodów pochodzących z ofiarności publicznej,
    b) działalności odpłatnej pożytku publicznego z tytułu sprzedaży towarów
    i usług,
    c) tytułu sprzedaży, najmu lub dzierżawy składników majątkowych,
    d) tytułu odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych lub
    rachunkach w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych,
    prowadzonych w związku z wykonywaną działalnością, w tym także
    odsetek od lokat terminowych oraz innych form oszczędzania,
    przechowywania lub inwestowania, tworzonych na tych rachunkach,
  5. w roku poprzedzającym rok wyboru prowadzenia uproszczonej ewidencji
    przychodów i kosztów osiągnęły przychody wyłącznie z tytułów, o których
    mowa w pkt 4, w wysokości nieprzekraczającej 100 000 zł
    – jeżeli decyzję w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów
    i kosztów podejmie organ zatwierdzający w rozumieniu przepisów o rachunkowości.

Art. 3 ust. 3 pkt 2 odnosi się do stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, czyli np. stowarzyszenia gmin, powiatów itp. Więc to nas nie dotyczy. Więc istotne jest, co to jest organizacja pozarządowa.

Art. 3. 1. Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie
użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych
określonych w ustawie.
2. Organizacjami pozarządowymi są:

  1. niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy
    z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami,
    instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi
    państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi,
  2. niedziałające w celu osiągnięcia zysku
    osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej,
    którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia,
    z zastrzeżeniem ust. 4.

Co jest w ustępie 4?

  1. Przepisów działu II nie stosuje się do:
  1. partii politycznych;
    1a) europejskich partii politycznych;
  2. związków zawodowych i organizacji pracodawców;
  3. samorządów zawodowych;
  4. (uchylony)
  5. fundacji utworzonych przez partie polityczne;
    5a) europejskich fundacji politycznych.
  6. (uchylony)

Nie jesteśmy, chyba, żadną z tych rzeczy.

Działalność stowarzyszeń reguluje ustawa Prawo o stowarzyszeniach: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19890200104/U/D19890104Lj.pdf

W przypadku stowarzyszeń (rejestrowych) jest to proste, bo są osobami prawnymi:

Art. 17. 1. Stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć
działalność po wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego.

Natomiast stowarzyszenie zwykłe osobowości prawnej nie ma:

Art. 40. 1. Uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe,
nieposiadające osobowości prawnej.

ale:

1a. Stowarzyszenie zwykłe może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym
własność i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane.

Czy to jest nadanie stowarzyszeniu zwykłemu zdolności prawnej (co jest warunkiem, by móc prowadzić uproszczoną księgowość)?

Co to w ogóle jest zdolność prawna?

Żadne przepisy jej nie definiują, ale googlując za ogólnie przyjętą definicją – wychodzi, że jest to zdolność do posiadania praw i obowiązków w kontekście prawa cywilnego. Czyli ten przepis nadaje stowarzyszeniu zwykłemu zdolność prawną.

Wikipedia to żaden dowód, ale tak, jak ona to opisuje: https://pl.wikipedia.org/wiki/Zdolność_prawna
– kieruje do https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostka_organizacyjna_nieposiadająca_osobowości_prawnej
a tam jest wymienione m.in. właśnie stowarzyszenie zwykłe.

Ważną kwestią w kontekście uproszczonej księgowości jest to, że w przeciągu 30 dni od “rozpoczęcia działalności” (jakkolwiek jest ono rozumiane) trzeba zgłosić taki zamiar do urzędu skarbowego, bo inaczej będziemy skazani na normalną księgowość.

Za istotny uznałbym jeszcze ten punkt:

Art. 10a. 1. Organizacje pozarządowe , z wyłączeniem spółek kapitałowych,
oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 pkt 2 prowadzą uproszczoną ewidencję
przychodów i kosztów, w przypadku gdy:

1. działają w sferze zadań publicznych określonych w art. 4 ust. 1,
2. nie prowadzą działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców,
3. nie posiadają statusu organizacji pożytku publicznego,
4. osiągają przychody wyłącznie z:
a) działalności nieodpłatnej pożytku publicznego z tytułu składek
członkowskich, darowizn, zapisów, spadków, dotacji, subwencji,
przychodów pochodzących z ofiarności publicznej,
b) działalności odpłatnej pożytku publicznego z tytułu sprzedaży towarów
i usług,
c) tytułu sprzedaży, najmu lub dzierżawy składników majątkowych,
d) tytułu odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych lub
rachunkach w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych,
prowadzonych w związku z wykonywaną działalnością, w tym także
odsetek od lokat terminowych oraz innych form oszczędzania,
przechowywania lub inwestowania, tworzonych na tych rachunkach,
5. w roku poprzedzającym rok wyboru prowadzenia uproszczonej ewidencji
przychodów i kosztów osiągnęły przychody wyłącznie z tytułów, o których
mowa w pkt 4, w wysokości nieprzekraczającej 100 000 zł
– jeżeli decyzję w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów
i kosztów podejmie organ zatwierdzający w rozumieniu przepisów o rachunkowości.

Jakie to działania?

Art. 4. 1. Sfera zadań publicznych, o której mowa w art. 3 ust. 1, obejmuje
zadania w zakresie:

  1. pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji
    życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób;
    1a) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;
    1b) udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zwiększania świadomości prawnej
    społeczeństwa;
  2. działalności na rzecz integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób
    zagrożonych wykluczeniem społecznym;
  3. działalności charytatywnej;
  4. podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania
    polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;
  5. działalności na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka
    regionalnego;
    5a) działalności na rzecz integracji cudzoziemców;
  6. ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy
    z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 295 i
    567);
  7. działalności na rzecz osób niepełnosprawnych;
  8. promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy
    i zagrożonych zwolnieniem z pracy;
  9. działalności na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn;
  10. działalności na rzecz osób w wieku emerytalnym;
  11. działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój
    przedsiębiorczości;
  12. działalności wspomagającej rozwój techniki, wynalazczości i innowacyjności
    oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce
    gospodarczej;
  13. działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
  14. nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania;
  15. działalności na rzecz dzieci i młodzieży, w tym wypoczynku dzieci i młodzieży;
  16. kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego;
  17. wspierania i upowszechniania kultury fizycznej;
  18. ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;
  19. turystyki i krajoznawstwa;
  20. porządku i bezpieczeństwa publicznego;
  21. obronności państwa i działalności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;
  22. upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód
    obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji;
    22a) udzielania nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego;
  23. ratownictwa i ochrony ludności;
  24. pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen
    w kraju i za granicą;
  25. upowszechniania i ochrony praw konsumentów;
  26. działalności na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów
    i współpracy między społeczeństwami;
  27. promocji i organizacji wolontariatu;
  28. pomocy Polonii i Polakom za granicą;
  29. działalności na rzecz kombatantów i osób represjonowanych;
    29a) działalności na rzecz weteranów i weteranów poszkodowanych w rozumieniu
    ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa
    (Dz. U. z 2019 r. poz. 1569 i 1726);
  30. promocji Rzeczypospolitej Polskiej za granicą;
  31. działalności na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa, upowszechniania
    i ochrony praw dziecka;
  32. przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym;
    32a) rewitalizacji;
  33. działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych
    w art. 3 ust. 3, w zakresie określonym w pkt 1–32a.
  1. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, zadania w zakresie
    innym niż wymienione w ust. 1 jako należące do sfery zadań publicznych, kierując się
    ich szczególną społeczną użytecznością oraz możliwością ich wykonywania przez
    podmioty, o których mowa w art. 5 ust. 1, w sposób zapewniający wystarczające
    zaspokajanie potrzeb społecznych.

Wydaje mi się, że to jest dosyć istotna kwestia w kontekście regulaminu/statutu stowarzyszenia (zwykłe ma regulamin, rejestrowe ma statut) – jak dla mnie, cele stowarzyszenia (te wpisane do regulaminu/statutu) muszą się w to wpisywać, żeby móc korzystać ze związanych z tym statusem praw.

@kpc21

Dostałem takiego maila:

Jest to trochę frustrujące, że ciężko dostać jednoznaczną odpowiedź “tak” albo “nie”. Jak Ci to brzmi?

Przepraszam, że tak późno odpowiadam – wcześniej nie byłem w stanie znaleźć na to czasu.

Rozporządzenie czytałem, nawet jest w nim tabelka, w której tę księgowość się prowadzi.

Zakładam, że nikomu z nas nie będzie chciało się tego robić i będziemy to chcieli i tak komuś zlecić – ale myślę, że mimo wszystko jest szansa, że za uproszczoną ktoś weźmie dużo mniej. No i łatwiej go upilnować, bo to jest coś, co da się samemu ogarnąć. A z księgowymi ponoć bywa różnie i nie raz zdarzają się oszustwa.

O tym, że z rozliczaniem dotacji od wszelkiego rodzaju państwówki przy uproszczonej księgowości jest jakiś problem faktycznie gdzieś czytałem. Ale… czy my spodziewamy się w najbliższym czasie dostawać jakieś dotacje?

Wydaje mi się, że uproszczona jest lepsza, chyba, że faktycznie za normalną księgowa zawoła niewiele większe pieniądze, albo takie same – wtedy można rozważyć normalną, ale też za bardzo nie widzę, by to miało jakieś konkretne zalety.

Na ngo.pl jest jeszcze taki artykuł – wydaje mi się, że bardzo mądrze i konkretnie napisany: https://publicystyka.ngo.pl/uproszczona-ewidencja-przeczytaj-zanim-wybierzesz

Dla kogo uproszczenie?

Oczywiście, są organizacje, dla których prowadzenie UEPiK może mieć sens. Nie dotyczy to jednak wszystkich organizacji, które miały w poprzednim roku przychód mniejszy niż 100 tysięcy. W praktyce uproszczenie księgowości może się sprawdzić w organizacjach, które:

– mają małe aktywa, niewielkie środki na koncie bankowym, mało środków w kasie, brak lub mało należności dla organizacji, brak lub mało zobowiązań;

– mają mało różnorodne przychody, na przykład tylko składki i pojedyncze darowizny;

– nie zatrudniają pracowników lub wypłacają jedynie pojedyncze wynagrodzenia w ciągu roku;

– nie planują ubiegać się o dotacje, status organizacji pożytku publicznego czy prowadzić działalność gospodarczą.

Czyli tak długo, jak nasza działalność opiera się na składkach i ew. darowiznach od sponsorów, uproszczona księgowość wydaje się być okej. W bardziej zaawansowanych przypadkach trzeba będzie raczej przejść na normalną – a z tego, co czytam (polecam ww. artykuł), można to zrobić dopiero po roku, więc jeśli normalna ma być niewiele droższa, faktycznie chyba bez sensu byłoby wchodzić na samym początku w uproszczoną.

W bardziej zaawansowanych przypadkach trzeba będzie raczej przejść na normalną – a z tego, co czytam (polecam ww. artykuł), można to zrobić dopiero po roku

Nie rozumiem. Czyli na początku rachunkowość uproszczona jest dla nas niedostępna i musimy być na pełnej?

Źle rozumiesz :slight_smile:

Ona jest dla nas dostępna przede wszystkim na początku.

W bardziej zaawansowanym przypadku trzeba (niekoniecznie trzeba… ale pewnie warto) będzie przejść na księgowość normalną.

W sensie, taką jak ma firma.

Tę nieuproszczoną.

Pełną.

Jak zwał tak zwał.

Dla urzędnika to będzie na pewno OLBRZYMIA różnica, jak ją nazwiesz (tak działają urzędnicy, w rozmowach z nimi koniecznie i bezwzględnie musisz posługiwać się dokładnie taką terminologią, jaka jest w przepisach). Dla mnie – żadna. Ta druga poza uproszczoną.

Ale, według artykułu z NGO.pl (nie wczytywałem się w przepisy, ale chyba tam nie kłamią…), przejście na zwykłą z uproszczonej możliwe jest dopiero po roku działalności. Nie wiem, czy to jest jakiś wyznaczony termin, kiedy trzeba to zrobić (koniec roku podatkowego?), czy rok od rozpoczęcia działalności, czy jak – nie wczytywałem się w przepisy i nie jest to chyba dla nas w tym momencie bardzo istotna informacja.

Jeśli zaczniemy się bardzo szybko rozwijać uproszczona księgowość może potencjalnie stać się hamulcem. Bo przy większym tempie zawierania różnych transakcji, przynajmniej według tego, co zrozumiałem z tego artykułu, po prostu trudno jest się z nią ogarnąć. A nie da się z niej zrezygnować w dowolnym momencie.

To miałem na myśli.

Jakie pytania nam zostały jeszcze a propos tego tematu?
Z tego, co pamiętam, to różnice w odpowiedzialności majątkowej pomiędzy oboma rodzajami stowarzyszenia, tak?
Co jeszcze?

Czy musimy wpisać coś konkretnego do statutu żeby być organizacją prowadzącą działalność pożytku publicznego (to coś innego, niż OPP), bo tylko taka jest uprawniona do prowadzenia uproszczonej księgowości - można mu pokazać, jakie mamy cele w szkicu statutu, żeby to sprawdził.

Jaka jest odpowiedzialność członków spoza zarządu w stowarzyszeniu rejestrowym, a jaka zarządu, na przykładzie, np jak nasza działalność spowoduje jakieś duże straty finansowe, np spowodujemy pożar czy coś, to kto to potem spłaca.